درختچه یا درخت ارژن (برگرفته از اینترنت ):این گونه در ایران پراکنش بسیار زیادی دارد و در استانهای کهگیلویه و بویراحمد ایلام، کرمانشاه، لرستان، مرکزی، خوزستان، فارس، هرمزگان، بوشهر، کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان، تهران، یزد، چهار محال و بختیاری و اصفهان میروید.[
این گونه از خانواده گل سرخ (Rosaceae)، جنس بادام (Amygdalus.spp) و شاخص (اندیکاتور) ارتفاعات پایینتر از ۲۷۵۰ متر است ولی در کوهستانهای گرم و خشک در ارتفاع بالاتر نیز یافت میشود. ارژن برگهای ساده بیضی شکل، میوه شفت و شاخههایی با انتهای خار مانند دارد. به میوه کال آن چقاله گفته میشود که ترش مزه است. میوه رسیده آن هستهای تلخ مزه دارد. چوب آن نیز بسیار مقاوم است.
رشد قطری سالیانهٔ ارژن بسته به آب و هوا حدود یک تا دو میلیمتر است؛ لذا حفاظت از پایههای کوچک آن نیز در اکوسیستم خشک بوم فلات ایران ضروری و مهم است. ارژن گونه مقاومی است که در خاکهای آهکی و در میان تخته سنگهای کوهستانها نیز میروید، دارای ریشههای عمیق و مقاوم در برابر کم آبی و وزش بادهای شدید است. پژوهشی که بر روی این درختچه در فریدن استان اصفهان انجام شده نشان میدهد نیروی گسیختگی ریشههای آن بسیار بالاست.
به دلیل شباهت نام فارسی، گاهی این گونه با دیگر گونههای جنس بادام اشتباه گرفته میشود. صمغ فارسی یا زدو از این درختچه به دست میآید.
انواع درخت بادام ارژن:از واریته های مختلف بادام ارژن اطلاعاتی دقیقی در دسترس نیست .ویژگیها و خواص بادام کوهیمغز بادام کوهی تلخ (فراوری نشده) را نمی توان ونباید به صورت خوراکی مورد مصرف قرار داد. این درحالی است که بادام کوهی شیرین کاملا جنبه خوراکی دارد. و به شکل آجیل و تنقلات مصرف می گردد. مغز بادام کوهی در حالت تلخ و شیرین از نظر طب سنتی دارای خواص زیر است. خواص بادام تلخکاهش سردردبهبود مشکلات تنفسی و ریهپاکسازی کبدبهبود کلیه درداز بین بردن سنگ کلیهرفع لکه های صورتدرمان اگزما و… اشاره نمود.*نکته مهم در مورد استفاده از میوه این درخت به صورت فرآوری شده توصیه میشود زیرا.**یک عدد بادام تلخ دارای یک میلیگرم اسید سیاندریک است. مقدار سمی اسید سیاندریک ۰/۰۱ گرم و مقدار کشنده آن ۰/۰۵ گرم است. مسمومیت از راه تنفس شدیدتر بوده و علایم بالینی آن بستگی به راه تماس، مقدار مصرف و تأخیر در شروع درمان دارد بادام تلخ حاوی سمی به نام اسیدهیدروسیانیک Hydrocyanic acid است که در بدن به سیانید تبدیل میشود پس باید در مصرف آن نهایت دقت را به عمل آورد. خوردن فقط ۷ عدد بادام تلخ که تحت فرآیند جداسازی سم قرار نگرفته است، سبب مسمومیت شدید فرد میشود مجدداً تاکید میشود مصرف آن باید بصورت کم و فرآوری شده باشد.
حفظ این گونه ارزشمند,:متاسفانه باید اشاره کرد که توجه کافی به این گونه با ارزش نمی شود و بسیاری از افراد برای کسب سود بیشتر اقدام به بریدن این درختان در دامنه کوه ها میکنند و شاهدیم که این رقم با ارزش هر ساله کمتر میشود.
یکی دیگر از دلایل کاهش بادام کوهی استفاده از چوب آن برای تهیه ذغال است.
بیشتر افرادی که به کوهستانها مراجعه میکنند، متأسفانه بدون توجه به این گونه با ارزش آن را بریده و برای تهیه ذغال استفاده میکنند.
امیدواریم تمام کسانی که این نوشتار را میخوانند، برای حفظ منابع طبیعی مخصوصاً گونههای ناشناخته بیشتر تلاش کنند. حامی جنگل ها باشند، بادام ارژن یکی از همین گونههای ناشناخته است که نقش مهمی در سلامتی دارد شما می توانید در حفظ این درخت کوشا باشید و با کاشت درخت با طبیعت آشتی کنیم به گل نشستن )درختچه ارژن دراین فصل (کوه سرخ شیراز ..
عکسهای ارژن در فصل بهار
چوب ارژن
بنام خداوند جان و خرد.
گزارش برنامه تنگ سرخ از مبدا : پارک کوهستانی گلستان
تاریخ اجرا : ۱۴۰۲/۱۱/۱۳ز
زمان برنامه : نیم روزه
درجه : سبک
سرپرست : ماهرخ ارجی
راهنما و مربی : محمدهادی بینازاده
سرقدم : شهربانو جوادی
عقب دار : علیرضا زارع
امداد : زهرا ریاستی
محیط زیست : فاطمه قجری
گزارشگر : رسول ناصری پور
عکاس : محمدجواد فرازی
وبسایت و ویرایش: اسعد جعفری
سایر همنوردان : فرزانه حسین آبادی، فاطمه زارع، محمد متقی، نعمت ا… قشقایی، محمدی، محسن چراغی
طول مسیر رفت و برگشت : حدود ۱۰ کیلومتر
محل اجرا استان : فارس
شهر : شیراز، شهرک گلستان
نزدیک ترین درمانگاه : درمانگاه بوستان شهرک گلستان
وضعیت آنتن دهی : مناسب
پوشش گیاهی :پوششهای گیاهی بکر منطقه کوه سرخ شامل گیاهان دارویی و درختچههای کوتاه هستند که از جمله آنها میتوان به آویشن، ریواس، وارژن اشاره کرد.
گزارش برنامه :طبق برنامه ریزیهای قبلی قرار بود در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوایی صعود به قلهی کوه سرخ اجرا شود که با توجه به بررسی شرایط و نظر راهنما و سرپرست برنامه پیمایش تنگ سرخ جایگزین گردید و ساعت ۶ و نیم با تاخیری جزئی مطابق برنامه حرکت کردیم.
در طی مسیر وزش باد نسبتا شدیدی وجود داشت و پس از حدود دو ساعت پیمایش به نزدیکی مقصد رسیدیم که با بررسی شرایط آب و هوایی و بورانی شدن با نظر راهنما و سرپرست، تصمیم به برگشت گرفته شد.
در مسیر برگشت ساعت حدود ۹ در پناهگاهی طبیعی دامنه کوه (اشگفت )جهت صرف صبحانه توقفی حدودا نیم ساعته داشتیم که پس از صرف صبحانه و گرفتن عکس های دستجمعی و لذت از مناظر طبیعی و زیبا به پیمایش در مسیر برگشت ادامه داده و ساعت صبح ۱۰ به مبدا حرکت، پارک کوهستانی گلستان رسیدیم
و با کسب تجاربی ارزشمند و ثبت خاطراتی لذتبخش و یافتن دوستانی جدید به منزل بازگشتیم.
طبیعت کوه سرخ و شهرک گلستان از زاویه ای دیگر
