بنام خدا
گزارش برنامه پیمایش همنوردان باشگاه کوهنوردی کوه سرخ گلستان شیراز به کوه خرسی دشت ارژن ارتفاع ۲۸۰۰ متر از سطح دریا
تاریخ برنامه ۱۴۰۱/۰۶/۲۵

سطح برنامه:متوسط
مسافت پیمایش: حدود ۱۸k
نزدیکترین مرکز درمانی:دشت ارژن
وضعیت آنتن دهی:خوب

اسامی اعضا تیم
آقایان
فریدون کاظمی (راهنما و سرپرست)
نظام کریمی (مربی و مسئول فنی )
تورج یوسفی (محیط زیست)
جمشید پریزاد (عکاس)
سعید چراغی (عقبدار)
رضا روستازاده(گزارش نویس)
خانم ها
فرشته نظری (سرقدم)
ماهرخ ارجی(امدادگر)
فاطمه مقیمی
زمان کاظمی

ذخیره‌گاه زیست‌ کره ارژن و پریشان :
یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره یونسکو در ایران است که در استان فارس و در بخش جنوبی رشته کوه‌های زاگرس و در شصت کیلومتری غرب شیراز قرار دارد. راه مهم ارتباطی فارس به استان‌های خوزستان و بوشهر از کنار آن می‌گذرد. در شمال این منطقه روستای دشت ارژن و در غرب آن، شهر کازرون به فاصله ۱۲ کیلومتری واقع شده‌اند.

تاریخچه حفاظت

این منطقه در سال ۱۳۵۱ با وسعت ۱۹۱ هزار هکتار به عنوان پارک بین‌المللی انتخاب گردید و در سال ۱۳۵۳ با کاهش وسعت به ۶۵ هزار هکتار به عنوان منطقه حفاظت‌شده ارژن و پریشان و در سال ۱۳۵۴ از طرف سازمان ملل در به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ارژن و پریشان لیست شبکه جهانی ذخیره‌گاه‌های زیست کره یونسکو ثبت گردید. تالاب‌های ارژن و پریشان در سال ۱۳۵۵ در فهرست تالاب‌های بین‌المللی کنوانسیون رامسر نیز ثبت شده‌اند.

ویژگی‌ها
مهم‌ترین زیستگاه‌های این ذخیره‌گاه عبارتند از:

تالاب ارژن (شمال‌شرقی ذخیره‌گاه زیست‌کره)

تالاب پریشان (جنوب‌غربی ذخیره‌گاه زیست‌کره)

ارتفاعات میان‌کتل (مرکز ذخیره‌گاه زیست‌کره)

این ذخیره‌گاه دارای دو آب و هوا و ارتفاعات کاملاً متفاوت از ۸۰۰ تا ۲۴۰۰ متر است که منجر به تنوع غنی از گیاهان و جانوران می‌شود. وجود دو تالاب ارژن و دریاچه پریشان در منطقه طیف گسترده‌ای از گونه‌های جانوری و گیاهان آبزی را به جامعه زیست‌شناختی ذخیره‌گاه ارائه می‌دهد. مطالعات انجام شده ۲۲۵۳ گونه فلور و ۳۹۸ گونه جانوری (شامل ۶۰ گونه پستاندار، ۴۳ گونه ماهی، ۴۱ گونه خزنده و ۴ گونه دوزیستان) را در منطقه شناسایی کرد. این منطقه ۲۹ روستا را در بر می‌گیرد که ۱۷ روستا در اطراف تالاب پریشان متمرکز شده‌اند. مشکلات اصلی موجود در ذخیره‌گاه زیست‌کره در نتیجه تغییر کاربری اراضی برای مصارف کشاورزی، تخلیه آب‌های زیرزمینی، چرای بی‌رویه و شکار و صید غیرقانونی است.

پوشش گیاهی

در بلندترین ارتفاعات ذخیره‌گاه زیست‌کره ارژن و پریشان (قله چاه برفی با ۲۹۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا) گونه درختی سرو کوهی به‌صورت پراکنده روییده‌است. از کمی پایین‌تر از قله، جنگل بلوط شروع می‌شود و بخش عمده منطقه را پوشانده‌است. کم‌ارتفاع‌ترین بخش منطقه دشت‌های اطراف تالاب پریشان است که تنها ۸۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد که گونه غالب در آن در گذشته کُنار بوده‌است و امروزه جز در مناطقی محدود اثری از آن به چشم نمی‌خورد.

زندگی جانوری

این منطقه در اغلب مناطق و زیستگاه‌های خود از تنوع زیستی ویژه‌ای برخوردار است. به لحاظ وجود دو تالاب بین‌المللی ارژن و پریشان بالغ بر ۲۰۰ گونه پرنده از انواع مهاجر و بومی در این منطقه دیده می‌شود. همچنین تنوع اقلیمی در بخش شمالی و جنوبی این منطقه باعث شده تا ۴۹ گونه پستاندار در منطقه مشاهده شود. پراکندگی پرندگان بیشتر درحاشیه دو تالاب و ارتفاعات مرکزی منطقه است و سایر گونه‌ها به غیر از گوزن زرد که در محدوده فنس‌کشی‌شده به سر می‌برند درتمامی نقاط منطقه به چشم می‌خورند.
از مهم‌ترین پستانداران این منطقه می‌توان به سمور سنگی، گرگ، شغال، گراز وحشی، گربه جنگلی، خرس قهوه‌ای، گورکن، تشی و ۱۴ نوع خفاش اشاره کرد.
همچنین ۱۳ گونه ماهی شامل اوشین، شیربت، گامبوزیا، ماماهی خاردار و سه گونه دوزیست شامل قورباغه مردابی معمولی، وزغ سبز معمولی و قورباغه درختی و ۳۷ گونه خزنده در ذخیره گاه زیست‌کره ارژن و پریشان زندگی می‌کنند.
در گذشته، دشت ارژن از بهترین زیستگاه‌های گونه منقرض‌شده شیر ایرانی بود. بلنفورد جانورشناس معروف در قرن نوزدهم می‌نویسد: «هر سال تعداد ۴ تا ۵ شیر در منطقه دشت ارژن شکار می‌شد و بچه شیرها را در بازار شیراز به فروش می‌رساندند.»

گزارش برنامه :
طبق اعلام برنامه باشگاه تعداد ۱۰ نفر از همنوردان تصمیم پیمایش و صعود را گرفته و در ساعت ۶ صبح روز جمعه ۱۴۰۱/۰۶/۲۵ از فلکه دوم شهرک گلستان به وسیله دو دستگاه سواری شخصی به سمت دشت ارژن حرکت کردیم پس ۴۰از دقیقه به تنگ دشت ارژن رسیدیم و همنوردان که آب و خوراکی لازم داشتند خریداری کردند .
بعد از پلیس راه شیراز کازرون باید از روی پل به سمت راه جدید کازرون رفت چند کیلومتر بعد از پل کارواش و مغازه کنار جاده میباشد که برای امنیت بهتر، خودرو ها را جلوی کاراوش پارک کرده و آماده حرکت شدیم.
ساعت ۷:۳۰ دقیقه سرپرست برنامه وظایف اعضا را اعلام نمودند و به سر قدمی خانم نظری حرکت را شروع کردیم.
بعد از کوچه باغ ها به جنگل زیبای بلوط و کیالک رسیدیم و در حین صعود از زیبای منطقه لذت می‌بردیم
یک ساعتی پیمایش داشتیم و سپس در ساعت ۸:۳۰ دقیقه در زیر سایه بلوطی استوار توقف شد برای صرف صبحانه، زیر اندازها باز شد کنار هم ، سفره ای رنگین تشکیل داده شد از انواع خوراکی ها
دلنشین تر از خوراکی مهر و محبتی بود که بین اعضا وجود داشت .
پس از صرف صبحانه به حرکت ادامه دادیم با عبور از خانه عشایر ها به شیب زیر خط الراس رسیدیم در اینجا به گفته سرپرست که قبلا هم از این مسیر صعود داشتند باید مسیری را دوره بزنیم تا به خط الراس برسیم و دیگر مسیری وجود داشت که مستقیم به زیر قله میرفت
با نظر مسئول فتی و مربی با تجربه آقای کریمی و کسب اجازه از سرپرست برنامه تصمیم بر این شد که از مسیر جدید رفته
پیمایش را در شیب متوسط ادامه دادیم تا به تعدادی درخت سرو کوهی(وُل) رسیدیم (۱۰:۳۰ ) و در اینجا استراحتی زیر سایه داشتیم متوجه وجود چشمه ای در بالا دست درختان شدیم که بسیار با ارزش و گوارا بود مخصوصا در این ارتفاع و منطقه که زیستگاه جانوری میباشد
مختصات چشمه را برداشت کردم که شاید این گزارش و مختصات نجات بخش همنوردانی باشد که از این مسیر روزی صعود خواهند کرد
ارتفاع چشمه ۲۴۹۴ متر از سطح دریا

UTM 39R 589127 3275570
پس از نوشیدن آب به حرکت ادامه دادیم تا به منطقه تخت و کاسه مانند زیر قله رسیدیم ( دلیل چشمه پایین همین کاسه ها بود که در فصل بارش آب در آنها دخیره میشود)
از اینجا سنگ چین قله نمایان بود و مسیر پیش رو شیب زیادی و سپس احتمال دست به سنگ و پیمایش فنی را داشت .
مقداری توقف داشتیم سرپرست و مسئول فتی به این نتیجه رسیدند که با توجه به مسیر پیش رو همین جا را پایان صعود اعلام کنیم .
تعدادی از اعضای تیم بخصوص خودم مشتاق دیدن منطقه از روی قله بودیم اما با احترام کامل و مطیع از تصمیم سرپرستان پایان صعود را پذیرفته و آماده بازگشت به پایین شدیم
از اینجا استخری در پایین دست نمایان بود که در بالای باغات مردم محلی که برای دخیره آب احداث شده بود
تصمیم گرفته شد برای نهار آنجا بایستیم
به آرامی و با استراحت دادن کوتاه به پایین حرکت میکردیم
دوستان مشغول جمع آوری چوب خشک برای برپایی آتش بودند در زیر درختی استراحتی داده شد
چوب خشکی از درخت آویزان بود یکی از همنوردان آن را کشید که با خود بیاورد و سهمی در زحمت دوستان داشته باشد
چوب به سر او اصابت کرد و باعث خراش و خونریزی شد
امدادگر و دو نفر دیگر از همنوردان با تجهیزات امدادی پانسمان مختصری انجام دادند و تیم به سمت استخر حرکت کرد.
ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه با استخر رسیدیم و متوجه چشمه دوم در این برنامه شدیم که مقداری بالاتر از استخر بود
این چشمه هم بسیار ارزشمند بود و آب گوارایی داشت، مقداری آب برداشته و زیر درختان گردو زیر انداز ها را پهن کردیم
آتش افروخته شد و غذای ها گرم و دوستان همه مشغول نهار خوردن شدیم.
پس از صرف نهار دوستان به استراحت پرداختند و ماهم از خاطرات صعود قلل سبلان و سیالان ، سهند گفتگو میکردیم .
ساعت ۱۵ در کنار استخر عکس یادبودی گرفته شد و حرکت به پایین را از سر گرفتیم در نهایت ساعت ۱۶:۱۵ دقیقه با خودرو ها رسیدیم
از مغازه نوشیدنی برای تیم خریداری شد که گرمای مسیر و خستگی را از تن همنوردان برداشت .
سپس سوار شدیم و به سمت شیراز به راه افتادیم
همگی به سلامتی و شادابی به منزل بازگشتیم
لازم به ذکر هست برای صعود به قله از مسیر خط الراس ۲ الی ۳ لیتر آب همراه داشته باشید زیرا در آن مسیر چشمه ای نیست
ضمن عرض خدا قوت و تشکر و سپاس از همنوردان و سرپرستان
باعث افتخار بود در جوار شماها
به امید صعودهاي دیگر
..بدرود